Πλύσιμο τον χειμώνα & αλάτι: προστασία αμαξώματος
Τον χειμώνα η ζημιά δεν γίνεται εκεί που κοιτάς. Το αλάτι κάθεται από κάτω, στο σασί και μέσα στους θόλους, κρατάει την υγρασία πάνω στο μέταλλο και δουλεύει όσο το αυτοκίνητο είναι παρκαρισμένο.
Τα βασικά
- Το αλάτι κρατάει την υγρασία πάνω στο μέταλλο και επιταχύνει τη διάβρωση σε σασί, θόλους και σωληνάκια φρένων.
- Το πιο σημαντικό πλύσιμο τον χειμώνα είναι αυτό που δεν φαίνεται: το κάτω μέρος του αυτοκινήτου.
- Το αλάτι έχει δύο πηγές: τον αλατισμένο δρόμο στα βόρεια και στα ορεινά, και τον θαλασσινό αέρα κοντά στη θάλασσα, που δουλεύει όλο τον χρόνο.
- Ποτέ ζεστό νερό σε παγωμένο τζάμι, και απόφυγε το πλύσιμο με παγετό: το νερό ξαναπαγώνει σε κλειδαριές και λάστιχα.
- Η προστασία της βαφής μπαίνει το φθινόπωρο, πριν πέσει το πρώτο αλάτι, και ξαναπερνιέται μετά τον χειμώνα.
Τι κάνει το αλάτι στο μέταλλο
Το μέταλλο σκουριάζει όταν βρεθούν μαζί νερό και οξυγόνο. Το αλάτι απλώς επιταχύνει τη διάβρωση: διαλύεται στην υγρασία και κάνει το νερό αγώγιμο, οπότε η οξείδωση τρέχει πιο γρήγορα.
Χειρότερη από το σκέτο αλάτι είναι η αλατισμένη λάσπη: στεγνώνει αργά και κρατάει την υγρασία πάνω στο μέταλλο. Η σκουριά που ξεκινά από κάτω πιάνει δομικά μέρη, σωληνάκια φρένων και ανάρτηση.
Χτυπάει πρώτα στο σασί, στους θόλους όπου ο τροχός εκτοξεύει αλατόνερο και άμμο, και στα κάτω σημεία των πορτών. Και όπου ένα πετραδάκι έχει σπάσει τη βαφή.
Στην Ελλάδα το αλάτι έχει δύο πηγές
Η πρώτη είναι η γνωστή, και οι ποσότητες δεν είναι συμβολικές: μόνο η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έχει προκηρύξει προμήθεια 6.500 τόνων αντιπαγετικού άλατος για το εθνικό οδικό δίκτυο της περιοχής.
Δεν χρειάζεται να μένεις εκεί για να σε αφορά. Ένα Σαββατοκύριακο στο χιόνι αρκεί για να γυρίσεις με το σασί φορτωμένο αλάτι.
Η δεύτερη πηγή δεν έχει εποχή. Ο θαλασσινός αέρας αφήνει αλάτι στο αμάξωμα ακόμη κι όταν το αυτοκίνητο δεν κουνιέται. Το βιβλίο του αυτοκινήτου τον βάζει στην ίδια κατηγορία με το αλάτι του δρόμου και ζητάει ξέβγαλμα από κάτω μία φορά τον μήνα.
Το κάτω μέρος είναι αυτό που μετράει
Ένα κανονικό πλύσιμο καθαρίζει ό,τι βλέπεις και αφήνει ανέγγιχτο ό,τι έχει σημασία. Γι' αυτό αλλάζει η σειρά: πρώτα ξέβγαλμα από κάτω με πίεση, μετά το πλύσιμο. Η AAA το βάζει ως ξεχωριστό βήμα: φεύγει το χαλαρό αλάτι πριν ακουμπήσεις το αμάξωμα.
Στο πλυντήριο ζήτα πρόγραμμα με πλύσιμο σασί. Αν το κάνεις μόνος σου, δούλεψε με πλατύ μπεκ βεντάλιας, ποτέ με στενή δέσμη από κοντά: αυτή ξεκολλάει την αντισκωρική μαστίχα και το βερνίκι του σασί, δηλαδή την ίδια την προστασία που πήγες να σώσεις.
Το βιβλίο του αυτοκινήτου ζητάει απόσταση και καθόλου μπεκ κοντά σε φούσκες και φίσες: φούσκες ημιαξονίων, τσιμούχες ρουλεμάν, φίσες αισθητήρων.
- Ξέβγαλε πρώτα το κάτω μέρος και τους θόλους.
- Πέρνα τη βεντάλια μέσα σε κάθε θόλο με συνεχή σαρωτική κίνηση, χωρίς να σταματάς τη δέσμη σε ένα σημείο.
- Ξεβούλωσε τις τρύπες αποστράγγισης σε πόρτες και μαρσπιέ: βουλωμένες κρατούν το αλατόνερο μέσα στο κοίλωμα.
- Ξέπλυνε μέχρι να φύγει η λάσπη, όχι μέχρι να βραχεί: μισοβρεγμένη λάσπη κάνει χειρότερη ζημιά.
- Μετά από αλατισμένη διαδρομή, κάνε τουλάχιστον ένα ξέβγαλμα από κάτω.
- Πόσο συχνά: η AAA λέει τουλάχιστον κάθε δεκαπενθήμερο όσο υπάρχει αλάτι στον δρόμο, το Consumer Reports μία φορά τον μήνα, και τα δύο ζητούν πυκνότερα αν το αυτοκίνητο είναι φορτωμένο αλάτι.
Πώς πλένεις σωστά όταν κάνει κρύο
Τον χειμώνα τη μέρα την επιλέγει ο καιρός. Διάλεξε μέρα χωρίς παγετό και μεσημεριανές ώρες, να προλάβει να στεγνώσει. Πλύνε όμως στη σκιά και σε κρύα λαμαρίνα, όπως ζητάει το βιβλίο του αυτοκινήτου.
Το νερό του κουβά και του τελικού ξεβγάλματος να είναι χλιαρό, ποτέ καυτό. Το πιεστικό τραβάει κρύο νερό και αυτό είναι μια χαρά: ο κανόνας του θερμικού σοκ αφορά τζάμια και παγωμένα λάστιχα, όχι τη λαμαρίνα.
Η βρετανική RAC το λέει καθαρά για το παρμπρίζ: όχι βραστό νερό πάνω στον πάγο. Αν η πόρτα έχει κολλήσει, μη ζορίζεις: το λάστιχο είναι παγωμένο στο πλαίσιο και θα το ξηλώσεις.
- Ζάντες, ελαστικά και εσωτερικό του θόλου πρώτα, με δικές τους βούρτσες και δικό τους κουβά.
- Προπλύση με ενεργό αφρό (snow foam): άφησέ τον λίγα λεπτά και ξέπλυνε, χωρίς να ακουμπήσεις τίποτα.
- Πλύσιμο με δύο κουβάδες, σχάρα (grit guard) στον πάτο και γάντι μικροϊνών, από πάνω προς τα κάτω.
- Ξέπλυνε πάνελ-πάνελ, όχι όλο το αυτοκίνητο μαζί.
- Στέγνωσε τα πάντα πριν ξεκινήσεις.
- Η ζάντα δεν είναι θέμα εμφάνισης: το αλάτι με τη σκόνη των φρένων προσβάλλει το βερνίκι της. Γι' αυτό το βιβλίο ζητάει καθάρισμα των τροχών μετά από αλατισμένο δρόμο.
- Στον αφαλό της κλειδαριάς όχι σιλικόνη και όχι λάδι: εκεί θέλει γραφίτη ή ειδικό αντιπαγωτικό. Στα λάστιχα των πορτών, περιποιητικό σιλικόνης πριν μπει ο χειμώνας.
Στέγνωμα: ό,τι νερό μείνει, θα παγώσει
Τον χειμώνα το στέγνωμα δεν είναι θέμα εμφάνισης. Το νερό που μένει σε ένα λάστιχο πόρτας παγώνει μέσα στη νύχτα και το πρωί η πόρτα δεν ανοίγει. Αυτό που μένει στην κλειδαριά παγώνει και το κλειδί δεν γυρίζει.
Άνοιξε τις πόρτες και σκούπισε όσα δεν πιάνει η πετσέτα απ' έξω: λάστιχα και πλαίσια πορτών, μαρσπιέ, χερούλια, καθρέφτες. Μια δεύτερη, στεγνή πετσέτα βοηθάει, γιατί η πρώτη έχει ήδη γεμίσει.
Και κάτι που ξεχνιέται: τα φρένα μένουν βρεγμένα. Το βιβλίο του αυτοκινήτου ζητάει να τα δοκιμάσεις οδηγώντας αργά και, αν πατάνε αδύναμα, να τα στεγνώσεις με ελαφριά επαναλαμβανόμενα φρεναρίσματα εν κινήσει.
- Το τραβηγμένο χειρόφρενο πάνω σε βρεγμένο δίσκο κολλάει στην παγωνιά, και στα μηχανικά παγώνει και η ντίζα. Το «άσ' το σε ταχύτητα» ισχύει μόνο εκεί: με ηλεκτρικό δεν το παρακάμπτεις, οπότε στέγνωσε τα φρένα οδηγώντας. Σε κλίση θέλει και τάκο.
Η προστασία μπαίνει το φθινόπωρο, όχι τον Ιανουάριο
Ένα στρώμα προστασίας πάνω στη βαφή (κερί, σφραγιστικό ή κεραμική επίστρωση) δεν είναι πανοπλία απέναντι στη διάβρωση. Κλείνει την επιφάνεια, ώστε το αλάτι να φεύγει με λιγότερο τρίψιμο, δηλαδή λιγότερες γρατζουνιές την άνοιξη.
Ο λόγος που γίνεται φθινόπωρο είναι πρακτικός. Η προστασία θέλει καθαρή, στεγνή και κρύα επιφάνεια, ποτέ στον ήλιο: σε ζεστή λαμαρίνα πήζει πριν την απλώσεις και αφήνει πιασμένα σημεία (high spots) που βγαίνουν μόνο με λείανση.
Η προετοιμασία δεν είναι μόνο ο πηλός. Το αλάτι με τη σκόνη των φρένων αφήνει καρφωμένο σίδηρο, που τον διαλύει το σιδηροεξυγιαντικό (iron remover) πριν πιάσεις τον πηλό (clay bar). Η σειρά: πλύσιμο, σιδηροεξυγιαντικό, πηλός, γυάλισμα, απολίπανση με ισοπροπυλική αλκοόλη, επίστρωση.
Το κερί φθείρεται: το Consumer Reports λέει ότι το όφελός του σβήνει μέσα σε λίγες εβδομάδες και συνιστά φρέσκο πέρασμα μία φορά ανά εποχή, δηλαδή και μετά τον χειμώνα.
Πετραδάκια και αυτόματα πλυντήρια τον χειμώνα
Κάθε χτύπημα από πετραδάκι που φτάνει στο μέταλλο είναι ανοιχτή πόρτα για τη σκουριά, και τον χειμώνα το αλατόνερο μπαίνει από εκεί. Κοίτα το μπροστινό μέρος του καπό, τον προφυλακτήρα και τα κάτω σημεία των πορτών.
Αν το χτύπημα δείχνει γκρίζο, βλέπεις γυμνό μέταλλο. Αν δείχνει καφέ, η σκουριά έχει ήδη ξεκινήσει, και ρίχνοντας χρώμα από πάνω την κλειδώνεις μέσα: σε έναν χρόνο έχεις φουσκάλα αντί για στίγμα.
Η σειρά είναι αυτή του φανοποιείου: απολίπανση, αφαίρεση της σκουριάς με γυαλόχαρτο σε στικ ή μετατροπέα, αστάρι, χρώμα στον κωδικό του αυτοκινήτου, βερνίκι. Χωρίς αστάρι το χρώμα δεν κολλάει στο γυμνό μέταλλο, και όταν αυτό φαίνεται, το βιβλίο σε στέλνει στο φανοποιείο.
Στα αυτόματα, το βιβλίο ζητάει να μην περνάνε οι ζάντες από τις βούρτσες. Αν δεν πλένεις στο χέρι, το Consumer Reports προτείνει πλυντήριο χωρίς επαφή (touchless) που καθαρίζει και από κάτω.
- Μη βγεις από το πλυντήριο σε παγωνιά με βρεγμένες πόρτες: σκούπισε λάστιχα, κλειδαριές και χερούλια.
Συχνές ερωτήσεις
Κάθε πότε να πλένω το αυτοκίνητο όσο ρίχνουν αλάτι στους δρόμους;
Πλένεται το αυτοκίνητο όταν έχει παγετό;
Μπορώ να ρίξω ζεστό νερό στο παγωμένο παρμπρίζ για να ξεπαγώσει;
Μένω δίπλα στη θάλασσα και δεν χιονίζει ποτέ. Με αφορά;
Θες να το αναθέσεις σε επαγγελματία;
Δωρεάν αναζήτηση σε όλη την Ελλάδα — με χάρτη και ωράρια.